انسان سوم / محمود دولت آبادی
که در آيينه جهان، ما را
از همه ناشناس تر خود ماست.
نیمایوشیج
که هستم؟
انسان سوم، انسانی که با مایهای از تحقیر، «جهان سومی» نامیده میشود. در حالی که به استنباط من، انسان پیرامونی، چنان که جامعه و جوامع پیرامونی به معنای حقیقی نزدیک است. میدانم، گرایشهای گوناگونی وجود دارد که میخواهند انسان و موقعیت او را از متن ادبیات دور کنند، یا تا حد یک ملزوم فنی تنزل دهند. لیکن من اعتقاد دارم که انسان و موقعیت او موضوع محوری همیشهی ادبیات بوده است، هست و خواهد بود. و هر گاه در مقاطعی کوتاه ادبیات از انسان تهی شود، بیگمان موقتا از ماهیت و هویت خود هم خالی خواهد شد تا خیلی زود به اصل خویش بازگردد.