به سیاست باز نخواهم گشت

آكادمى نوبل روز پنجشنبه «هفتم اکتبر»، ماريو وارگاس يوسا، نويسنده ۷۴ ساله پرويى را به عنوان برنده جايزه نوبل ادبيات در سال ۲۰۱۰ اعلام کرد.
خورخه ماریو پدرو وارگاس یوسا، یکی از توانمندترین نویسندگان امریکای لاتین به شمار میرود. برخی از آثارش چون: «خانهی سبز»، «گفتگو در کاتدرال»، «خاله خولیا و نویسنده»، «جنگ آخرالزمان» و «زندگی الخاندرو مالیتا» به عنوان بهترین نمونههای داستانی به حساب میآید و نویسندهاش را در کنار چهرههای برجستهی ادبیات امریکای لاتین یعنی «مارکز» و «فونتس» جای داده است.
یوسا نویسندهای است در ستیز با واقعیت موجود امریکای لاتین. او در رمانهایش به همان اندازه که فجایع انجام شده توسط دست راستیها را افشا میکند، به چپها و کمونیستها نیز میپردازد. جهان او، جایی است بدون چپ و راست. به همین جهت به جرآت میتوان گفت او از معدود نویسندگانی است که بی آنکه کمونیست یا دست راستی باشد از سوی تمام سازمانهای وابسته به این تفکر مورد حمله قرار گرفته است.
یوسا پس از شکست در انتخابات ریاست جمهوری پرو، رمانی منتشر کرد که در آن شیوهی به حکومت رسیدن و انتخابات به اصطلاح آزاد را در کشورهای امریکای لاتین افشا کرد. با انتشار این رمان او از طرف پرو تحت تعقیب سیاسی قرار گرفت و مجبور به مهاجرت شد. سپس به اسپانیا پناهنده شد.
به این ترتیب یک نویسندهی دیگر به علت قدرت پنهانی ادبیات بیوطن شد. نویسندهای که نه چپ است، نه راست، فقط نویسنده است.*
ماریو وارگاس یوسا
در سیاست، کوشش برای رسیدن به مدینهی فاضله خطرناک است. تلاش برای رسیدن مدینه فاضله تاکنون تنها به دوزخ منتهی شده است. همهی تلاشها با شکست مواجه شده و فشار، عدم تحمل دیگران، قتل عام، سانسور، جنگ داخلی و کشتار به همراه آورده است. تجربهی امروزی سیاست نشان میدهد که یپشرفت باید گام به گام باشد.
رفورمیسم را روشنفکران، تأکید میکنم به خصوص روشنفکران ـ آن را منفور خاص و عام کردند. خود من نیز یکی از مخالفین سرسخت رفورمیسم بودم، اما اکنون فکر میکنم که بهترین راه باشد. منطقیترین راهی است که به منظور میرسد. البته عدالت اجتماعی صددرصد به دست نخواهد آمد. به همین خاطر گفتهام که در سیاست باید میانهروی پیشه کرد.
به این مناسبت که آرمانهامان راکنار بگذاریم یا با مدینهی فاضله قهر کنیم. در هنر به دنبال نهایت کیفیت هستیم و به بزرگترین دستاوردها رسیدهایم، جستن مدینهی فاضله خوب است اما نه در سیاست.
منبع: ماهنامه گردون ـ ش 33ـ34 به کوشش عباس معروفی. گفتگوی با ماریو وارگاس یوسا. ترجمه مسعود زاهدی.